-
एक नजर समाचार,
- विचार
- २०७८ श्रावण ४, सोमबार ०८:४२ गते
- 33 पटक हेरिएको views
न्यायिक स्वतन्त्रतामा नागरिक समाज
न्यायिक स्वतन्त्रताको विकासले समग्र रूपमा न्यायको गुणस्तर वृद्धि गर्छ । आमनागरिक तथा समाजको न्याय प्राप्तिको क्षेत्रमा पहुँचको अभिवृद्धि गर्दै न्यायिक समानता हासिल गर्न सहयोगीको भूमिका निर्वाह गर्नेछ । जसले तात्विक रूपमा भाषा, धर्म, वर्ण, जात एवं प्रकारले लिंगीय आधारमा न्यायिक स्वतन्त्रता प्राप्तिमा विभेदको रणनीति अख्तियार गर्ने छैन ।
शासकीय संयन्त्रमा रहनेहरूको व्यवहारका कारण आमनागरिक तथा समाजले न्यायिक स्वतन्त्रताको अनुभूति गर्नु नै राज्य बलियो हुनु हो । यस्तो अनुभूति कायम नरहने अवस्था सृजना भए विद्रोह हुन्छ । राज्यको शासकीय स्वरूपमा अराजक परिस्थितिको निर्माण भयो भने राज्य कमजोर हुन्छ । यस्ता क्रियाकलापको …
न्यायिक स्वतन्त्रताको विकासले समग्र रूपमा न्यायको गुणस्तर वृद्धि गर्छ । आमनागरिक तथा समाजको न्याय प्राप्तिको क्षेत्रमा पहुँचको अभिवृद्धि गर्दै न्यायिक समानता हासिल गर्न सहयोगीको भूमिका निर्वाह गर्नेछ । जसले तात्विक रूपमा भाषा, धर्म, वर्ण, जात एवं प्रकारले लिंगीय आधारमा न्यायिक स्वतन्त्रता प्राप्तिमा विभेदको रणनीति अख्तियार गर्ने छैन ।
शासकीय संयन्त्रमा रहनेहरूको व्यवहारका कारण आमनागरिक तथा समाजले न्यायिक स्वतन्त्रताको अनुभूति गर्नु नै राज्य बलियो हुनु हो । यस्तो अनुभूति कायम नरहने अवस्था सृजना भए विद्रोह हुन्छ । राज्यको शासकीय स्वरूपमा अराजक परिस्थितिको निर्माण भयो भने राज्य कमजोर हुन्छ । यस्ता क्रियाकलापको …
-
- विचार
- २०७८ जेष्ठ २३, आईतवार १०:०३ गते
- 37 पटक हेरिएको views
चुरे दोहन, जुन ५ र वातावरण संरक्षण
न्हुंछेनारायण श्रेष्ठ
चुरे उत्खननका कारण पहिरो जाँदा तराईको उत्तरी क्षेत्र त अहिले नै मरुभूमीकरण भइसकेको छ । दक्षिणी क्षेत्रमा पनि भूमिगत पानीको स्रोत निकै तल झरिसकेको छ । पहिले एक मिटर खन्दा पानी भेटिने तराईको दक्षिणी क्षेत्रमा अहिले १० मिटर खन्दा पनि पानी भेटिन छाडेको छ । तराईको जीवनदायिनी भनेकै भूमीगत पानीको स्रोत हो ।
यस वर्षको विश्व वातावरण दिवसको पूर्वसन्ध्यामा नेपाल सरकारले ज्यादै दुःखद् निर्णय गरेको छ । त्यो निर्णय हो, ‘ढुंगा, गिट्टी, बालुवा निकासी गरेर अर्थोपार्जन गर्ने ।’ हरेक वर्षको जुन ५ का दिन विश्व वातावरण दिवस मनाउने गरिन्छ …
न्हुंछेनारायण श्रेष्ठ
चुरे उत्खननका कारण पहिरो जाँदा तराईको उत्तरी क्षेत्र त अहिले नै मरुभूमीकरण भइसकेको छ । दक्षिणी क्षेत्रमा पनि भूमिगत पानीको स्रोत निकै तल झरिसकेको छ । पहिले एक मिटर खन्दा पानी भेटिने तराईको दक्षिणी क्षेत्रमा अहिले १० मिटर खन्दा पनि पानी भेटिन छाडेको छ । तराईको जीवनदायिनी भनेकै भूमीगत पानीको स्रोत हो ।
यस वर्षको विश्व वातावरण दिवसको पूर्वसन्ध्यामा नेपाल सरकारले ज्यादै दुःखद् निर्णय गरेको छ । त्यो निर्णय हो, ‘ढुंगा, गिट्टी, बालुवा निकासी गरेर अर्थोपार्जन गर्ने ।’ हरेक वर्षको जुन ५ का दिन विश्व वातावरण दिवस मनाउने गरिन्छ …
">
-
- विचार
- २०७७ फाल्गुन २, आईतवार ०७:५३ गते
- 25 पटक हेरिएको views
विमत नेतालाई देवदूत ठान्दाको परिणाम
विद्याप्रसाद घिमिरे
अहिलेको राजनीतिक चरित्र हेर्दा हामीले अँगालेको प्रणाली जनचाहना नभएर पूरापूर आयातीत हो भन्नेमा शंका छैन । रहर वा बाध्यता जसरी रोपिए पनि यो वृक्षले देशभर जरा फैलाइसकेको छ । गणतन्त्रको सिद्धान्त भित्रिँदा गणतन्त्रात्मक व्यवहार पनि भित्रिनुपर्ने हो । तर दुर्भाग्य, त्यो हुन सकेन ।
यहाँ एउटा पुस्ता छ, जुन दशकौंदेखि राजनीतिमा छ । हामी तिनैको इशारामा नाचेका छौँ । देशका लागि कुन व्यवस्था ठीक भन्ने अलमलमै यिनले धेरै वर्ष खेर फालिदिए । हिजो राणा हटाएर राजालाई सत्तामा राख्ने जुन पुस्ता हो, केही वर्षमा सोही पुस्ताले सक्रिय राजतन्त्र बेठीक हो …
विद्याप्रसाद घिमिरे
अहिलेको राजनीतिक चरित्र हेर्दा हामीले अँगालेको प्रणाली जनचाहना नभएर पूरापूर आयातीत हो भन्नेमा शंका छैन । रहर वा बाध्यता जसरी रोपिए पनि यो वृक्षले देशभर जरा फैलाइसकेको छ । गणतन्त्रको सिद्धान्त भित्रिँदा गणतन्त्रात्मक व्यवहार पनि भित्रिनुपर्ने हो । तर दुर्भाग्य, त्यो हुन सकेन ।
यहाँ एउटा पुस्ता छ, जुन दशकौंदेखि राजनीतिमा छ । हामी तिनैको इशारामा नाचेका छौँ । देशका लागि कुन व्यवस्था ठीक भन्ने अलमलमै यिनले धेरै वर्ष खेर फालिदिए । हिजो राणा हटाएर राजालाई सत्तामा राख्ने जुन पुस्ता हो, केही वर्षमा सोही पुस्ताले सक्रिय राजतन्त्र बेठीक हो …
-
- विचार
- २०७७ माघ २२, बिहीबार १९:५८ गते
- 29 पटक हेरिएको views
संसद पुनर्स्थापना भए अर्को अध्यादेश !
अहिले नेपाली राजनीतिमा सम्भवतः सबभन्दा धेरै चलेको शब्द हो—सेटिङ। राजनीतिक कार्यक्रमदेखि, डिनर टेबल र चिया दोकानसम्म ‘सेटिङ’ को चर्चा छ। प्रधानमन्त्री केपी ओलीले हठात प्रतिनिधिसभा विघटन गरेपछि यो शब्दको प्रयोगमा तीव्रता आएको हो। मेरो मन भने सुरूदेखि नै ‘सेटिङ’ मान्न तयार छैन। हुन त ‘कन्सपिरेसी थ्योरी’मा मलाई विरलै विश्वास हुन्छ। त्यसैले षड्यन्त्र सुँघ्नेमा म कमजोर नै छु। यसपालि जसरी घटनाक्रम विकास भएका छन्, तिनको विश्लेषण गर्दा पनि सेटिङ थ्योरी कम विश्वसनीय देखिन्छ।
सेटिङ कसरी यति धेरै बहुप्रचारित भयो, पहिले त्यसको चर्चा गरौं। संविधानले संसद विघटन गर्ने अधिकार प्रधानमन्त्रीलाई कहीँ कतै दिएको छैन। तर पनि प्रधानमन्त्री …
अहिले नेपाली राजनीतिमा सम्भवतः सबभन्दा धेरै चलेको शब्द हो—सेटिङ। राजनीतिक कार्यक्रमदेखि, डिनर टेबल र चिया दोकानसम्म ‘सेटिङ’ को चर्चा छ। प्रधानमन्त्री केपी ओलीले हठात प्रतिनिधिसभा विघटन गरेपछि यो शब्दको प्रयोगमा तीव्रता आएको हो। मेरो मन भने सुरूदेखि नै ‘सेटिङ’ मान्न तयार छैन। हुन त ‘कन्सपिरेसी थ्योरी’मा मलाई विरलै विश्वास हुन्छ। त्यसैले षड्यन्त्र सुँघ्नेमा म कमजोर नै छु। यसपालि जसरी घटनाक्रम विकास भएका छन्, तिनको विश्लेषण गर्दा पनि सेटिङ थ्योरी कम विश्वसनीय देखिन्छ।
सेटिङ कसरी यति धेरै बहुप्रचारित भयो, पहिले त्यसको चर्चा गरौं। संविधानले संसद विघटन गर्ने अधिकार प्रधानमन्त्रीलाई कहीँ कतै दिएको छैन। तर पनि प्रधानमन्त्री …
-
- विचार
- २०७७ माघ २, शुक्रबार २२:३० गते
- 27 पटक हेरिएको views
संविधान क्षत–विक्षत हुने अवस्था छ
कल्याण श्रेष्ठ
संविधान बनाउनेहरुले त्यो पढे कि पढेनन् थाहा छैन । तर संविधान मान्नेहरुले संविधान पढ्नैपर्छ । संविधानको रक्षा कसरी हुन्छ भन्ने चिन्ता लिनुपर्छ ।
युवा विद्यार्थीहरुले माइतीघर मन्डलामा संविधानको पाठ गरिरहेको देख्छु । हुन त, व्यंग्यात्मक छ होला । तर संविधानको पाठ गरिरहनु पर्ने विषय हो । त्यो आज मात्र होइन, ३६५ दिनै । देशैभरिका मानिसले पढिरहनुपर्छ । किनभने संविधान पढे पो संविधान मान्न सकिन्छ । संविधान जान्न सकिन्छ, लाभ लिन सक्छ । संविधान नपढीकन हामीले बिताउनुहुन्न ।
एकथरि कस्तो छ भने विघटन संविधान सम्मत् छ भनियो भने सहयोगी विचार ठानिने …
कल्याण श्रेष्ठ
संविधान बनाउनेहरुले त्यो पढे कि पढेनन् थाहा छैन । तर संविधान मान्नेहरुले संविधान पढ्नैपर्छ । संविधानको रक्षा कसरी हुन्छ भन्ने चिन्ता लिनुपर्छ ।
युवा विद्यार्थीहरुले माइतीघर मन्डलामा संविधानको पाठ गरिरहेको देख्छु । हुन त, व्यंग्यात्मक छ होला । तर संविधानको पाठ गरिरहनु पर्ने विषय हो । त्यो आज मात्र होइन, ३६५ दिनै । देशैभरिका मानिसले पढिरहनुपर्छ । किनभने संविधान पढे पो संविधान मान्न सकिन्छ । संविधान जान्न सकिन्छ, लाभ लिन सक्छ । संविधान नपढीकन हामीले बिताउनुहुन्न ।
एकथरि कस्तो छ भने विघटन संविधान सम्मत् छ भनियो भने सहयोगी विचार ठानिने …
-
- विचार
- २०७७ पुष २४, शुक्रबार ०८:३९ गते
- 27 पटक हेरिएको views
इतिहास रच्ने अवसरको दुरुपयोग
नेपालको राजनीतिक इतिहासमा ओलीसँग लि क्वान यु हुने स्वर्णिम अवसर थियो, तर त्यो अवसर उनले गुमाए
घुम्ने मेचमाथिको अन्धो मान्छे, भूपिले ठिकै लेखेका रहेछन् । सत्तालिप्साका कारण देशका प्रधानमन्त्री पूर्ण रूपमा अन्धो प्रतीत भए । केही समयपहिलेदेखि राजनीतिप्रति चासो राख्नेका बीच चर्चा हुने गर्थ्यो– ओलीजीले जे–जस्तो कदम पनि चाल्न सक्छन्, उनलाई संविधानको अवज्ञा गर्नसमेत कुनै अप्ठेरो हुनेछैन । संसद् विघटन पनि हुन सक्छ । राष्ट्रपतिले ओलीबाट आएका प्रस्तावलाई सहजै छाप लगाइदिन सक्छिन् । यी भनाइसँग सहमत हुन असहज लाग्थ्यो । नेपालको संविधानले परिकल्पना नै नगरेको संसद् विघटनजस्तो विषय, त्यसमा पनि …
नेपालको राजनीतिक इतिहासमा ओलीसँग लि क्वान यु हुने स्वर्णिम अवसर थियो, तर त्यो अवसर उनले गुमाए
घुम्ने मेचमाथिको अन्धो मान्छे, भूपिले ठिकै लेखेका रहेछन् । सत्तालिप्साका कारण देशका प्रधानमन्त्री पूर्ण रूपमा अन्धो प्रतीत भए । केही समयपहिलेदेखि राजनीतिप्रति चासो राख्नेका बीच चर्चा हुने गर्थ्यो– ओलीजीले जे–जस्तो कदम पनि चाल्न सक्छन्, उनलाई संविधानको अवज्ञा गर्नसमेत कुनै अप्ठेरो हुनेछैन । संसद् विघटन पनि हुन सक्छ । राष्ट्रपतिले ओलीबाट आएका प्रस्तावलाई सहजै छाप लगाइदिन सक्छिन् । यी भनाइसँग सहमत हुन असहज लाग्थ्यो । नेपालको संविधानले परिकल्पना नै नगरेको संसद् विघटनजस्तो विषय, त्यसमा पनि …
">
-
- विचार
- २०७७ पुष १८, शनिबार १६:४४ गते
- 29 पटक हेरिएको views
गिरिजाले विघटन गरेको त्यो संसद, ओलीले विघटन गरेको यो संसद
हरि शर्मा
मैले देखेको राजनीति
म आज नयाँ स्तम्भ लिएर तपाईंहरूमाझ आएको छु। यो स्तम्भ २०४६ यताको राजनीतिक विकासका विविध घटनाक्रम र त्यसमा मेरो बुझाइमाथि केन्द्रित हुनेछ।
पछिल्लो तीस वर्षमा हामीले दुई महत्वपूर्ण राजनीतिक परिवर्तन भोग्यौं — २०४६ को जनआन्दोलनले ल्याएको प्रजातान्त्रिक परिवर्तन र २०६२–६३ पछिको गणतान्त्रिक परिवर्तन। यी दुवै कालखण्डमा मैले विभिन्न राजनीतिक संस्थामा प्रत्यक्ष संलग्न रहेर प्रजातान्त्रिक र गणतान्त्रिक संक्रमणका सुरूआती जटिलता पर्गेल्ने मौका पाएँ। यस क्रममा नेपालका राजनीतिक व्यक्तित्व, राजनीतिक संस्था र राजनीतिक परिवेश तथा प्रवृत्तिलाई नजिकबाट देखेँ। तिनै अनुभवका आधारमा म यो स्तम्भमा नेपालको प्रजातान्त्रिक परिवर्तन र गणतान्त्रिक …
हरि शर्मा
मैले देखेको राजनीति
म आज नयाँ स्तम्भ लिएर तपाईंहरूमाझ आएको छु। यो स्तम्भ २०४६ यताको राजनीतिक विकासका विविध घटनाक्रम र त्यसमा मेरो बुझाइमाथि केन्द्रित हुनेछ।
पछिल्लो तीस वर्षमा हामीले दुई महत्वपूर्ण राजनीतिक परिवर्तन भोग्यौं — २०४६ को जनआन्दोलनले ल्याएको प्रजातान्त्रिक परिवर्तन र २०६२–६३ पछिको गणतान्त्रिक परिवर्तन। यी दुवै कालखण्डमा मैले विभिन्न राजनीतिक संस्थामा प्रत्यक्ष संलग्न रहेर प्रजातान्त्रिक र गणतान्त्रिक संक्रमणका सुरूआती जटिलता पर्गेल्ने मौका पाएँ। यस क्रममा नेपालका राजनीतिक व्यक्तित्व, राजनीतिक संस्था र राजनीतिक परिवेश तथा प्रवृत्तिलाई नजिकबाट देखेँ। तिनै अनुभवका आधारमा म यो स्तम्भमा नेपालको प्रजातान्त्रिक परिवर्तन र गणतान्त्रिक …
