एक नजर समाचार, 
नयाँ दिल्ली/चन्द्रयान–३ को सफलतापछि अन्तरिक्ष विज्ञानप्रति मानिसको चासो बढ्न थालेको छ । चन्द्रयान–३ को चन्द्रमामा सफल अवतरण गरेपछि प्रज्ञान रोभरले चन्द्रमाको सतहमा आएर आफ्नो रहस्य खोजिरहेको छ । प्रज्ञान रोभरले अहिलेसम्म चन्द्रमासँग सम्बन्धित धेरै जानकारी इसरोलाई दिएको छ । चन्द्रयान–३ द्वारा चन्द्रमाको तापक्रम र जलवायुबारे अनुसन्धान भइरहेको छ । अन्तरिक्षमा भइरहेको यस ठूलो सफलतापछि, यस दिशामा योजना गरिएका धेरै मिशनहरूका विषयमा बिस्तृतरुपमा छलफल भइरहेको छ। आज हामी तपाईलाई मंगल ग्रहसँग सम्बन्धित त्यो मिशनको बारेमा जानकारी दिनेछौं। भनिएको छ कि, जसअन्तर्गत १० लाख मानिसलाई सय रातो ग्रहमा पठाउने तयारी भइरहेको छ ।
संसारका सबैभन्दा धनी व्यापारी एलोन मस्कले १० लाख मानिसलाई मंगल ग्रहमा पठाउने लक्ष्य राखेका छन् । स्पेसएक्सका सीईओ एलोन मस्कले २०२० मा नै आफ्नो फलक खुलाएका थिए। उनले आफ्नो भिजन अन्तर्गत सन् २०५० सम्ममा १० लाख मानिसलाई मंगल ग्रहमा पठाउने लक्ष्य राखेका छन् । तर सबैभन्दा ठूलो प्रश्न यो हो कि एलोन मस्कले यो चुनौतीपूर्ण कार्य कसरी हासिल गर्नेछन्।
आफ्नो मिशनको एक भागको रूपमा, स्पेश एक्स (SpaceX) ले नासालाई रातो ग्रहमा भएका सम्भावित अवतरण साइट उपलब्ध गराउन अनुरोध गरेको छ। SpaceX ले Starship (पहिले BFR को रूपमा चिनिन्थ्यो), मानव र मंगल ग्रहमा आपूर्तिहरू लैजानको लागि डिजाइन गरिएको पूर्ण रूपमा पुनः प्रयोज्य वाहन निर्माण गरिरहेको छ। मस्कले मंगल ग्रहमा आत्मनिर्भर सहर निर्माण गर्न १० लाख टन कार्गो आवश्यक पर्ने भए झन्डै १०० अर्ब डलर खर्च हुने अनुमान गरेका छन् ।
रातो ग्रहको बारेमा एलोन मस्कको योजनाको बारेमा के तपाईलाई थाहा छ ? दशकौंदेखि मंगल मिशनको आधारभूत प्रश्न यो ग्रहमा जीवन छ कि छैन ? धेरै देशहरू अहिले रेड जायन्टको खोजीमा लागेका छन् किनभने यसले एकपछि अर्को चुनौतीहरू प्रस्तुत गरिरहन्छ।
नासाका वैज्ञानिकहरूले मंगल ग्रहमा जीवनको कुनै प्रमाण नभेटिएको विश्वास गरेका छन् । तर मंगल ग्रह यति ठूलो छ कि अहिलेको बाँझो, आतिथ्यविहीन संसारमा कुनै पनि जीवन अस्तित्वमा थिएन भनेर भन्न गाह्रो छ। त्यहाँ धेरै प्रमाणहरू छन् जसले भन्छ कि मंगल ग्रहमा एक पटक विशाल समुद्र र जीवनलाई समर्थन गर्न सक्ने वातावरण थियो। तर, मंगल ग्रहमा अझै धेरै कुरा पत्ता लगाउन बाँकी छ । जहाँ तरल पदार्थ वा जीवित जीवहरू समावेश गर्न सक्ने ठाउँहरू छन् र सतहमा धेरै हानिकारक विकिरणबाट सुरक्षित हुनेछन्।
अब हामी तपाईलाई भनौं कि मंगल ग्रहमा मानिस जाँदा नासाले के भन्छ ? यसबारे नासाले सोचेको पनि छैन । सबैभन्दा ठूलो चुनौती रातो ग्रहको दूरी हो। यो पृथ्वीबाट 34 मिलियन माइल टाढा छ। दूरीको बारेमा कुरा गर्दा, चालक दलको अस्तित्व र उनीहरूको सुरक्षित फिर्ताको लागि यो ठूलो चुनौती हो। यसपछि, मानौं यदि कुनै व्यक्ति त्यहाँ पुग्यो भने पनि मंगल ग्रहको खतरनाक विकिरणले मानिसको ज्यान लिनेछ । सोलार फ्लेयर र कोरोनल मास इजेक्शन (CMEs) को विकिरणले मानिसलाई त्यहाँ पुग्नु भन्दा पहिले नै मार्नेछ र बाँच्नेछ। यसबाट बच्ने प्रविधि अहिलेसम्म आविष्कार भएको छैन ।
मंगल ग्रहसँग सम्बन्धित मिशनको बारेमा कुरा गर्दा, हाल यसको सतहमा तीन रोभरहरू सक्रिय छन् र मंगल ग्रहको रहस्यको जवाफ खोज्ने प्रयासमा छन्। जसमा नासाको पर्सेभेरेन्स र क्युरियोसिटी रोभर र चीनको झुरोङ रोभर पर्छन्।
